เคยสงสัยหรือไม่ว่าทำไมลิ้นแมวจึงมีผิวสัมผัสสากคล้ายกระดาษทราย? ลักษณะพิเศษนี้เกิดจากปุ่มขนาดเล็กบนลิ้นที่เรียกว่า Papillae (พาพิลลี) ซึ่งมีรูปร่างคล้ายหนามโค้งชี้ไปทางด้านหลังของปาก และประกอบด้วยเคราติน (Keratin) ซึ่งเป็นโปรตีนชนิดเดียวกับที่พบในเล็บและเส้นผม
โครงสร้างดังกล่าวไม่ได้มีไว้เพียงช่วยในการกินอาหาร แต่ยังมีบทบาทสำคัญต่อการทำความสะอาดขนและการควบคุมอุณหภูมิร่างกายของแมวอีกด้วย
1. ช่วยทำความสะอาดและสางขน
ลิ้นแมวทำหน้าที่คล้ายหวีธรรมชาติ โดยปุ่มหนามบนลิ้นช่วยสางขนที่พันกัน กำจัดขนที่หลุดร่วง รวมถึงฝุ่นละอองและสิ่งสกปรกที่ติดอยู่ตามเส้นขน ทำให้แมวสามารถดูแลความสะอาดของร่างกายได้ด้วยตัวเอง
2. ช่วยกระจายน้ำลายและระบายความร้อน
ปุ่มบนลิ้นช่วยกระจายน้ำลายให้เข้าถึงบริเวณโคนขนและผิวหนัง เมื่อแมวเลียทำความสะอาดร่างกาย น้ำลายที่เคลือบอยู่บนเส้นขนจะค่อย ๆ ระเหยออกไป ซึ่งมีส่วนช่วยระบายความร้อนและควบคุมอุณหภูมิร่างกาย
3. ช่วยในการกินอาหาร
แมวเป็นสัตว์กินเนื้อตามธรรมชาติ ปุ่มหนามบนลิ้นจึงมีส่วนช่วยขูดเนื้อออกจากกระดูก และช่วยจับชิ้นอาหารให้เคลื่อนเข้าสู่ภายในปากได้สะดวกยิ่งขึ้น
4. ช่วยกำจัดขนที่หลุดร่วง แต่อาจทำให้เกิดก้อนขน
ระหว่างการเลียทำความสะอาด ปุ่มหนามบนลิ้นจะเกี่ยวขนที่หลุดร่วงออกมา แต่เนื่องจากมีลักษณะโค้งชี้ไปด้านหลัง จึงทำให้แมวกลืนขนบางส่วนลงไปด้วย
โดยทั่วไปขนที่กลืนเข้าไปสามารถผ่านระบบทางเดินอาหารได้ แต่หากมีการสะสมมากเกินไป อาจรวมตัวเป็นก้อนขน (Hairball) และทำให้แมวอาเจียนออกมาได้
ทำไมเวลาแมวเลียผิวหนังจึงรู้สึกเหมือนกระดาษทราย?
ความรู้สึกสากเกิดจากปุ่มหนามขนาดเล็กบนลิ้นที่สัมผัสและเสียดสีกับผิวหนังโดยตรง โดยเฉพาะเมื่อแมวเลียซ้ำ ๆ บริเวณเดิม อาจทำให้เกิดอาการระคายเคืองหรือผิวหนังแดงได้
ปุ่มหนามที่ทำให้ลิ้นมีลักษณะสากจะเด่นชัดบริเวณด้านบนของลิ้น โดยเฉพาะส่วนหน้าและส่วนกลาง
นอกจากนี้ การที่แมวเลียมือหรือแขนเจ้าของอาจเป็นหนึ่งในพฤติกรรมแสดงความคุ้นเคยหรือความผูกพัน คล้ายกับการเลียทำความสะอาดให้แมวตัวอื่น
สรุป
ลิ้นที่สากของแมวเป็นโครงสร้างตามธรรมชาติที่มีประโยชน์ทั้งด้านการทำความสะอาดขน การระบายความร้อน และการกินอาหาร อย่างไรก็ตาม เจ้าของควรช่วยแปรงขนอย่างสม่ำเสมอ เพื่อลดปริมาณขนที่แมวกลืนเข้าไปขณะเลียทำความสะอาดตัวเอง
